Marianna Labbancz

Aby dotrzymać Europie kroku w rozwoju obszarów wiejskich węgierskie ministerstwo rolnictwa stworzyło własny pilotażowy program. 
W swoich metodycznych założeniach jest on porównywalny do LEADER+. “Wymiana doświadczeń mile widziana”.

Program rozpoczął się w roku 2001 i jest finansowany wyłącznie ze środków państwowych. Czas trwania tego programu kończy się wraz ze wstąpieniem do Unii Europejskiej 1 kwietnia 2004.
Czterdzieści grup z obszarów wiejskich o niekorzystnych warunkach gospodarowania zostało zaproszonych do wzięcia udziału w węgierskim programie pilotażowym. Uczestnicy mieli przede wszystkim poprawić swoje umiejętności komunikacyjne, nauczyć się budowania partnerstw oraz sprecyzować swoje własne przyszłościowe strategie rozwoju. Analogicznie do LEADER+ zostały poruszone cztery podstawowe tematy:

• Wykorzystywanie naturalnych i kulturowych zasobów;

• Poprawa jakości życia;

• Ocena lokalnych produktów;

• Zastosowanie nowego know-hows i nowych technologii, aby produkty i usługi stały się konkurencyjne.

Wszystkie ubiegające się jednostki zostały poproszone (zgodnie z założeniami LEADER-a)
o stworzenie lokalnych grup działania (LAG), co miało umożliwić sporządzenie planu rozwoju, odpowiadającego potrzebom lokalnym. Szczególnie ważne były potrzeby rodzin wielodzietnych, Romów oraz ludzi młodych, którzy to należą do najsilniej marginalizowanych grup w środowisku wiejskim.

Regiony ubiegające się o udział w programie musiały liczyć co najmniej 5.000 mieszkańców
i zawiązać minimum 5 grup. Ostatecznie międzyministerialny komitet wybrał w 2001 roku 14 lokalnych grup działania (LAG).

Międzyministerialny komitet (składający się z przedstawicieli 7 resortów) jest odpowiedzialny za wprowadzenie całego programu. Urząd Wniosków i Zezwoleń jest oddziałem w Ministerstwie rolnictwa odpowiedzialnym za Program rozwoju rolnego. Każda lokalna grupa działania (LAG) została wparta kwotą aż do 115.000 euro. 15 procent z tej sumy jest przewidziane na koszty administracyjne, a pozostała część jest przeznaczona na realizację projektu.

Przyjęte do realizacji projekty są bardzo różnorodne. Na przykład w południowych Węgrzech została rozbudowana sieć turystyczna, w Galgaheviz wsparte zostało rolnictwo ekologiczne, a w północnych Węgrzech wsparty został region oferujący usługi zdrowotne. Romowie natomiast pracujący z ludnością węgierską starają się ocalić przed zapomnieniem kulturę swych przodków.

Nie istnieje niestety ogólnokrajowa baza danych dotycząca tego zagadnienia, ale odpowiedzialne za ten projekt ministerstwo, w swym czasopiśmie ukazującym się cztery razy do roku, informuje zainteresowanych programem. Aktualnie powstaje również strona internetowa.

Węgry mają jeszcze małe doświadczenie, jeżeli chodzi o LEADER-a. Węgierscy działacze są jednak zainteresowani nawiązaniem kontaktów i wymianą informacji z innymi grupami LEADER-a. Międzynarodowe projekty współpracy mogą z powodu niskich zasobów finansowych nie otrzymać wsparcia ale Węgrzy mają nadzieję, iż w przypadku LEADER+ będzie możliwe otrzymanie dotacji. Jednak niezależnie od wsparcia finansowego może z wymiany informacji wywiązać się w przyszłości współpraca gospodarcza.

Źródło:  "LEADER forum - Magazin der Deutschen Vernetzungsstelle" nr 2/2003

Marianna Labbancz
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich w Budapeszcie, 
Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich,
E-mail: LabbanczM@posta.fvm.hu